Lofzang. De tien zaligheden van de CSA boerderij.

(foto: Wijveld)

 

Mijn ‘stads-boerin-schap’ speelt zich (behalve ter hoogte van mijn mini-geveltuin) wekelijks af op CSA boerderij Het Wijveld in Destelbergen.

Ik ben hier niet de echte boerin, maar sinds 5 jaar wel een toegewijde oogst-ster: van groenten en kleinfruit en sinds kort ook van bloemen (danku voor het bloemenabonnement mon amour!). Meer dan een engagement is het een levensstijl geworden waar het niet alleen gaat over het cultiveren van de grond, maar vooral van ‘de goeie dingen’.

Het ligt me zo na aan het hart dat, als het niet zo belangrijk was, ik het liever voor mezelf zou houden…

 

CSA

CSA betekent Community Supported Agriculture. Landbouw door de gemeenschap gedragen. Sinds 2007 zijn er steeds meer CSA boerderijen bijgekomen in België. Hier draagt de gemeenschap mee verantwoordelijkheid in de voedselketen door aandeelhouder van de oogst te worden. Er bestaan verschillende vormen: zelfoogst of met voorgeplukte pakketten, met verschillende producten: groenten, fruit, zuivel en vlees.

 

Het Wijveld

Het Wijveld is een zelfoogstboerderij van groenten, kruiden en kleinfruit. Je betaalt aan het begin van het seizoen een vast bedrag en kan hiervoor het hele jaar zélf komen oogsten op het veld. In een gezin moet elk lid meedoen. Je kookt immers voor het hele gezin. Zelf oogsten is niet moeilijk. Richtlijnen krijg je via mail en op het veld duiden groene vlaggetjes aan wat op dat moment klaar is om te oogsten. Het veld is altijd open, dus kan je komen wanneer je wil!

 

 

De 10 goeie dingen van het Wijveld:

(het zijn er waarschijnlijk veel meer)

 

Gezond

Een goed dieet bestaat uit en veel plantaardige voeding. Verse biologische groenten en fruit zijn lekker en gezond. In de frisse buitenlucht bewegen doet deugd.

 

 

Biologisch

Géén pesticiden, géén kunstmest, géén genetische manipulatie. Biologische landbouw draagt zorg voor bodem en milieu, voor onze gezondheid en die van de volgende generaties.

 

 

Blije boer

Door aan het begin van het seizoen een oogstaandeel te kopen geef je een boer de kans om zonder financiële zorgen aan je groenten en fruit te werken. Hij is dus zeker van een loon voor het aankomende seizoen en moet niet piekeren over afzet of schommelende marktprijzen. Echte “fair trade” dus. Risico’s (zoals weersomstandigheden) worden ook door boer én leden gedragen. Al zijn die eerder beperkt in dit systeem: het gaat om meer dan 70 verschillende groenten en kruiden. Gaat er een teelt wat minder, er staan er nog een boel andere klaar.

We betalen de boer een eerlijke prijs (300 euro per jaar per volwassene, dat is nog geen euro per dag). Omdat er geen tussenhandel is en we direct aan de boer betalen, wordt er geen geld, vervoer of verpakking verspild. We weten precies waar ons voedsel vandaan komt. Dit is een goed voorbeeld van de ‘korte keten’. Kom er alles over te weten tijdens ‘De week van de korte keten’ van 26 mei tot 3 juni!

 

Lokaal

De korte keten gaat goed samen met een korte afstand. Onze boontjes moeten niet helemaal met het vliegtuig uit Kenia komen. Ze worden vervoerd op trapkracht, 8 kilometer verder, rechtstreeks naar ons huis in de stad. De energie hiervoor nodig, bestaat vaak uit niet meer dan een paar boterhammen met nootjespasta en een kom verse bonensoep. Als we de occasionele elektrische aandrijving van de bakfiets en de methaan-uitstoot van een paar protjes (cf. soep) in de wind, niet meerekenen, kunnen we spreken van transport met minimale milieu-impact!

We eten met de lokale seizoenen mee.

 

 

Natuur

De natuur verwent onze zintuigen. De zon, de regen en de wind op je vel. De geur van frisse lucht en de paarden in de verte. Omhoogkijken naar de wolken en omlaag naar kleine beestjes in het groen. Voeten en handen in de aarde. Rust.

Bij een regenbui halen we vooral opgelucht adem voor de patattenplanten. Plukken onder zacht gezoem van de bijen rond de kasten naast het bloemenveld. En de smaak van een versgeplukte framboos! Het ritme van de seizoenen. De natuur is onze dirigent. Het Wijveld onze ‘jardin’.

 

 

 

Minder verspilling

Omdat de boer op voorhand precies weet hoeveel monden zullen eten van zijn veld, kan hij hoeveelheden goed inschatten. Leden worden op tijd geïnformeerd wanneer de groenten klaar zijn om te oogsten. Hierdoor onstaan geen overschotten. Zelf meewerken en oogsten en zien hoe hard de boeren dag in dag uit werken, zorgt ook voor minder verspilling, op het veld, in de keuken en op het bord. Na een hele middag plukken, mag er geen enkel, niet één, geen half boontje uit de mand ontsnappen! Bovendien doen we niet aan discriminatie en plukken we de gekste groenten eerst! Ik verdiep me in manieren om beter te bewaren en zoveel mogelijk van de groenten te gebruiken (later meer!).

We. Eten. Alles. Op.

 

 

 

Verwondering

Op het veld ondervinden kinderen dat voedsel niet zomaar uit de supermarkt komt.

We weten nu wat een ‘patisson’ is. Tekenen thuis coloradokevers na. Vragen ons ineens vanalles af. En verwonderen ons over hoe tuinbonen groeien.

 

 

 

Fun!

Buiten op het veld is het fun! Kleine laarzen aan. Grote laarzen aan. Op en neer springen in modderige poelen. Vuil worden. Picknicken. Strooien hoedjes. Marcheren tussen de bedden. Wormen en slakken vangen. En weer vrijlaten. Wieden, plukken, uittrekken. Verstand op nul. Frambozen snoepen. Recepten bedenken. Buurpaard aaien. De tijd vergeten. Voortploegen. Zonnebaden. ‘Ontkeveren’. Nog vuiler worden. Nat worden. Het gevecht met de spitvork. De dans met het vogelnet. In het gras liggen. Naar de wolken kijken. Babbelen. Stil zijn. Ademen. Stiekem op de tractor klimmen. Patatten uit de grond halen! Moe en tevreden terug naar huis fietsen. Met een weelderige bak/kar vol verse groensels!

 

 

Samen

Het Wijveld is een ontmoetingsplaats voor mensen uit de buurt. Op de jaarlijkse picknick, tijdens meewerkdagen en op de evaluatievergadering krijgen leden de kans om elkaar en ook de boeren te leren kennen. Maar de naam van Het Wijveld is om meerdere redenen perfect gekozen. Samen zorgen we voor ‘ons’ veld en ons voedsel. De leden zijn oogst-aandeelhouders en nemen mee verantwoordelijkheid.

Het Wijveld is ook het eerste project van De Landgenoten. Dit is een coöperatie van aandeelhouders die met een grond-fonds, biologische landbouwgrond over generaties heen bewaart. De Landgenoten kopen of beheren landbouwgrond en verhuren die aan bioboeren. Samen met een groeiende beweging van meer dan 1000 boeren en burgers kochten ze ondertussen zo’n 14 hectare grond voor zeven biolandbouwbedrijven.

Bekijk eens de aflevering ‘Gemeengoed’ van VPRO Tegenlicht over burgercollectieven. Hier neemt Tine de Moor ons mee naar o.a. Gent langsheen allerlei coöperaties waaronder Het Wijveld.

Bewonder ‘onze’ boer Michiel aan het werk en aan het woord. Wat hij zo mooi zegt, daar is gezond boerenverstand voor nodig: ‘de grond is van iedereen’.

 

Uit: Ons gemeengoed

Het kan anders. Dat laten inspirerende voorbeelden van collectieve organisaties zien. Bijvoorbeeld dit biologische 'zelfoogstveld'. Zondag in 'Ons gemeengoed', NPO 2, 21.05

Geplaatst door VPRO Tegenlicht op Woensdag 28 maart 2018

 

Bekijk de hele uitzending hier.

 

Zero plastic!

Tot slot. Onze komkommers komen heelhuids aan in de keuken zonder plastic folie, in eigen mand of tas. Ze worden allemaal opgegeten. Einde discussie.

 

 

Impact

In het boek ‘De Verborgen Impact’ berekende Babette Porcelijn dat wij (in Nederland en België) met plantaardige voeding (vlees en zuivel hebben een heel ander verhaal) de 5de grootste impact hebben op de Aarde.

Om de impact op het vlak van voedsel te verminderen is het belangrijk om zoveel mogelijk lokaal, biologisch en plantaardig voedsel te eten, dat zo weinig mogelijk te verspillen en te kopen aan een eerlijke prijs. Dat kan op veel verschillende manieren en wij doen dat graag op Het Wijveld.

 

Maar het is meer dan de som der delen. Iedere zondag, wanneer de kerkklok luidt, maken we ons op voor de rit naar onze heilige plek, om tot bezinning te komen en met de goeie dingen proberen bezig te zijn. Om ons (weer) verbonden te voelen met de natuur, de mensen, de boer en het eten op ons bord. Met de essentie. Dan voelen we ons dankbaar en nederig, als schakeltje in een groter geheel. We krijgen terug ‘grip’.

Bij onze Zuid-Afrikaanse familie is het gebruikelijk om voor het eten eerst ‘dank u te zeggen’ met een gebed. Een plechtig moment, hand in hand, ogen dicht. Ons klein boerinnetje vindt niets grappiger om dat bij ons thuis na te spelen en neemt dan, zoals meestal, graag het woord. Dat gaat dan zo:

‘Alé, ogen toe en handen geven. Dank u bijen, voor de grote pot met honing, en dank u slakken om niet alle aardbeien op te eten.’ Of: ‘Dank u boer om de bloemkool te maken, dank u regen en de aarde voor de patatjes, dank u papa en mezelf om de boontjes te plukken en dank u ‘lekkere chef-kok’! En waar komt het water uit de kraan eigenlijk vandaan? Smakelijk!’

 

Kijk, daar gloeit mijn hart van.

 

Amen!

 

Et bon appétit!

 

Vele (verse, zelfgeplukte, eerlijke, biologische, lokale en lekkere) groensels,

 

Wilma en de vogels

 

Lees ook eens deze oproep om van landbouwgrond gemeengoed te maken. Als voeding een basisrecht is, moet landbouwgrond dan geen ‘common’ zijn? Je vindt er een verhelderende berekening van de oppervlakte die nodig is om elke Belg met CSA te voeden.

 

Geef een reactie

Je email adres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *

Verstuur reactie