De verborgen impact

Hét handboek voor verduurzaming. Een boek met meer impact (op mijn hersentjes) dan verwacht.

 

Met haar boek ‘De Verborgen Impact’ (2016) (waarvoor 36 bomen geplant werden om het gerecycleerd FSC papier te compenseren) brengt Babette Porcelijn onze ware impact op de planeet in beeld. Die impact vindt grotendeels plaats buiten ons zicht en is veel groter dan we denken. Te vergelijken met een ijsberg waarvan het grootste deel onder het wateroppervlak zit. Wanneer we leren waar de grootste problemen zitten, kunnen we effectief, makkelijk en snel verduurzamen.

Met de praktische tips in dit boek kan je direct aan de slag om jouw impact te verkleinen door het beter, anders en minder te doen!

 

Ijsberg

De impact van de ‘welvarende’ westerse consumptiemaatschappij past niet binnen de draagkracht van de planeet en is dus niet duurzaam. Dit heeft desastreuze gevolgen voor de natuur, de economie, de gezondheid en de veiligheid. Als iedereen zou leven zoals in Nederland (België) dan zouden we 3,6 Aardes nodig hebben. We gebruiken meer dan de wereldbol kan opbrengen en moeten dus dringend onze impact verkleinen. (Dat wisten we al.)

We houden ons makkelijk bezig met de zichtbare impact van de dingen in ons dagelijks leven: verpakkingen, benzine, laders in het stopcontact, verwarming,… Maar de verborgen impact is 4 x groter! En bevindt zich vooral aan de andere kant van de wereld, waar schadelijke (sociale en) milieu-effecten van producten buiten ons beeld blijven.

Alle soorten impact moet gemeten worden tijdens productie, vervoer en afvalverwerking. We hebben op verschillende manieren impact op het ecosysteem: watergebruik, landgebruik en ontbossing, grondstoffen delven en verwerken, uitputting van wilde voedselbronnen zoals vis en aantasting van natuurlijke leefomgeving zoals bos, moeras en oceaan, aantasting van de biodiversiteit, uitstoot van schadelijke stoffen (voor mens en milieu) en afval, gebruik van fossiele brandstoffen en uitstoot van broeikasgassen zoals CO2. Ook lucht- en plastic-vervuiling moeten worden meegerekend.

Klimaatverandering is het dringendste maar niet het enige probleem!

 

Top 10

Een gevoel van urgentie in politiek leiderschap ontbreekt en duurzame productie komt maar traag op gang. Maar als consument hebben we een grote kans om invloed uit te oefenen!

Babette Porcelijn onderzocht de volledige ecologische impact van ons dagelijks leven. Ze kwam tot de volgende top tien van dingen waarmee je het meest impact kan hebben wanneer je andere keuzes maakt.

Van groot naar klein(er):

  1. Spullen
  2. Vlees
  3. Wonen
  4. Auto
  5. Eten en drinken
  6. Vliegen
  7. Kleding en textiel
  8. Zuivel en eieren
  9. Badkamer
  10. Openbaar vervoer

Om te verduurzamen zijn meerdere keuzes tegelijk noodzakelijk. De grootste eerst. En dat is niet het eerste waar je aan zou denken. Wie wist dat (elektronische) spullen kopen, op nummer 1 zou staan met de grootste impact? En dat de impact van vlees op het menu groter is dan die van autorijden?

 

Totaalplaatje

De kracht van ‘De Verborgen Impact’ is dat het uitzoomt tot de hele planeet in beeld komt. Alleen zo kunnen de juiste verbanden worden gelegd en krijgen problemen de juiste schaal.

Wanneer verduurzamen topprioriteit is gezien de deadline waar we op af stevenen, is de grootteorde van verschillende soorten impact van belang! We moeten snelheid halen! De druk op het eco-systeem wordt onhoudbaar.

Vele onderwerpen die in het boek besproken worden kwamen hier al eens aan bod. Nieuw voor mij was het totaalplaatje.

 

Ik leerde (oa.) …

 

Over wassen:

dat kort douchen (minder verbuik van gas voor warm water) veel meer positieve impact heeft dan letten op plastic verpakkingen van verzorgingsproducten.

 

Over eten:

dat het kopen van niet-biologische, niet-lokale, in plastic verpakte groeten en fruit minder negatieve impact heeft dan het kopen van biologisch, lokaal vlees (laat staan dat dan ook nog eens te verspillen).

 

Over autorijden:

dat het aantal plastic deeltjes dat via synthetische kleding in de wasmachine en verzorgingsproducten in de natuur terechtkomt, in het niet valt in vergelijking met microplastic afkomstig van rijdende autobanden (1800 x meer!)!

 

Over vliegen:

dat als iedereen zou leven zoals wij die met ons gezin op vlak van voeding (flexitarisch), wonen (klein, geïsoleerd), autorijden (niet), nieuwe spullen (zo weinig mogelijk) een zo klein mogelijke impact hebben, maar wel met het vliegtuig naar de familie in Zuid-Afrika reizen, we meer Aardes nodig hebben dan er zijn: 0,9 vs 1,9,  (Wat nog steeds minder is dan de gemiddelde Nederlander: 3,6, maar toch, te veel is te veel.). Een hele lastige!

 

True Pricing

Een belangrijke term in het boek is ‘true pricing’. De echte prijs van dingen bevat niet alleen de productiekost, maar ook de milieu en sociale kost. Deze laatste twee worden meestal niet voor de consument in rekening gebracht. The true price van onze vliegreis zou onbetaalbaar zijn!

 

Hobbel

Het totaalplaatje is een van de sterktes van het boek, maar tegelijkertijd gaat er hierdoor ook veel nuance en detail (en misschien wel wat motivatie?) verloren.

Autorijden bijvoorbeeld, moet om veel meer redenen dan hier besproken worden afgeraden.

Babette vind het ‘plasticprobleem’ fel overdreven. Als het geen zwerfvuil wordt, dan maakt ze zich er niet zoveel zorgen over. Maar het is een probleem dat nog verder onderzocht moet worden, op het vlak van gezondheid bijvoorbeeld. Veel plastic in ons huidig leven gaat snel kapot, wordt maar één keer gebruikt en is overbodig. Een symbool voor een wegwerpcultuur waar we juist vanaf willen. Ook over de impact van afvalverwerking en doeltreffendheid van recycleren van plastic blijft ze een beetje vaag. Of plastic wegwerp-verpakking voedselverspilling helpt voorkomen en daarom gerechtvaardigd is, ben ik niet helemaal zeker.

Ook over voedselverspilling en aanbod van voedsel valt nog meer te zeggen…

Maar het gaat hier natuurlijk maar over één boek.

Ook ben ik het niet eens met: ‘Als de grootste impact is aangepakt, kan je wat ontspannen met de kleine dingen’.

Beter zou ik vinden: ‘Ga, als consument, aan de slag met de kennis die je nu hebt en probeer vanuit de situatie waarin je je nu bevindt alles wat je kan, ook ‘de kleine’ dingen!’ Daarom hoef je nog geen ‘ecorexia’ te krijgen door je in details te verliezen, zoals Porcelijn het verwoordt.

Als de grote niet onmiddellijk lukken, begin dan al bij de kleine. (Als we nu eenmaal (nog) met de auto naar het werk moeten en daarmee 17000 ton (!) microplastic uitstoten, moeten we ons dan niet meer druk maken over de 1 ton microplastic die we via het badkamerwater wegspoelen?)

Hoeveel is 1 ton microplastic?

Het taartje dat we ons zo nu en dan mogen veroorloven?

Mentaliteitsverandering gaat traag en met vele kleine stapjes tegelijk, hoe klein ook. (Misschien is dat de beste manier van vooruitgaan?) Of heb ik het niet goed verstaan?

 

Ecopositief

Babette Porcelijn moedigt ons aan om ‘de hobbel’ te nemen, stil te staan bij onze wensen en echte noden en mee aan een ecopositieve samenleving te bouwen met circulaire economie, efficiënte en schone industrie, vegetarische landbouw, hernieuwbare energie en true pricing.

 

Danku Babette Porcelijn!

 

 

Wat is jouw impact? Heb jij ‘een lastige’? Zou je daar ‘de echte prijs’ voor willen betalen?

 

En avant, Marche!

 

Vele groensels,

 

Wilma en de vogels

Geef een reactie

Je email adres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *

Verstuur reactie