De economie van goed en kwaad

(fragment uit ‘Tuin der lusten’ (1480-1490) Jheronimus Bosch)

 

De slang met de appel op de kaft van ‘De Economie van goed en kwaad’ keek me al twee jaar verleidelijk aan vanuit de boekenkast. Een tijdje geleden was het eindelijk zo ver en heb ik dit heerlijke dikke boek in één gulzige hap verorberd.

Hoe een boek over economie, eigenlijk een boek over de liefde, de troost en de hoop is.

In ‘De economie van goed en kwaad’ (2012) pleit de Tsjechische econoom Tomáš Sedláček voor een menselijke economie of ‘humanomie’. Hij onderzoekt de economie doorheen de geschiedenis via theologie, filosofie, kunst, antropologie, sociologie, psychologie en film. We komen tot de vaststelling dat economie helemaal niet de rationele, exacte wetenschap is die ze beweert te zijn, maar een menselijke constructie vol van culturele waarden.

De economie wordt geleid door menselijke overtuigingen die zich doorheen een lange geschiedenis hebben gevormd. Verhuld in de schoonheid van de wiskunde, geeft ze een cultureel antwoord op de vraag wat goed is en wat slecht.

Deze economie, gemaakt door mensen, dicteert een leven van hard werken, rationeel denken, economische groei, eigenbelang en materiële welvaart als een onomstotelijk bewezen natuurwet. Het goede is gelijk aan nut.

Omdat de economie deze waarden zo ver heeft doorgedreven, is ze volgens Tomáš Sedláček ziek geworden, manisch-depressief. We zijn tegen het plafond gevlogen en bijgevolg diep naar beneden gevallen.

Om te genezen moeten we niet verlangen naar de manische periodes die met depressie zullen betaald worden, maar moeten we een balans zien te vinden. De buitensporige nadruk op geluk gebaseerd op materiële voorspoed moet plaatsmaken voor voldoening, rust en dankbaarheid voor datgene wat we hebben. En dat is veel.

Niet alleen is er genoeg materiële rijkdom, kapitaal zit ook in andere dingen, zoals bijvoorbeeld in vriendschap, schoonheid, kunst, innerlijke rust, kennis, talent, liefde en natuur.

Zie de knappe kop zelf aan het woord:

 

(Of course people give gifts!?)

 

Wie dacht dat Griekenland arm is en met de grond gelijk gemaakt door de economische crisis, heeft het mis. Griekenland is rijk aan mythen, bergen, natuur, vriendschap, kunst en verbondenheid. Een (economische) crisis wordt hier met grote veerkracht als een kans gegrepen om de andere bronnen van waarde te herontdekken en een koerswijziging in te zetten.

Niet alleen staat een nieuwe economie op van en voor mensen. Het leven is veel meer dan ‘de markt’. Niet alles van waarde heeft een prijs.

Het antwoord op de crisis komt uit Griekenland:

 

Bedankt, Tomáš Sedláček, voor je ‘vurig’ pleidooi voor ‘minder‘, dankbaarheid en menselijk kapitaal.

En om ons weer een beetje het mysterie en de toverkracht van het leven terug te geven!

 

Vele groensels,

 

Wilma en de vogels

Geef een reactie

Je email adres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *

Verstuur reactie